صنعت گردشگری یکی از مهمترین قطب های توسعه و درآمدزایی محسوب می شود که به ایجاد اشتغال و ‏خوداتکایی کمک می کند و با ارتقای جنبه های فرهنگی و اقتصادی، تاثیر شگرفی بر رشد و پیشرفت جامعه می گذارد.

 
صنعت گردشگری؛ قطب مهم توسعه پایدار

 صنعت گردشگری از مهم ترین قطب های اقتصادی به شمار می رود که درآمد زایی و سوددهی بالایی دارد، به همین منظور بسیاری از کشورها از جاذبه های این صنعت در راستای برون رفت از معضل ها و مشکل های جامعه و ایجاد فرصت های شغلی استفاده می کنند.

این امر سبب شده است تا کشورهای توسعه یافته به گردشگردی و جهانگردی رویکرد ویژه ای داشته باشند و با سرمایه گذاری مناسب به نتیجه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قابل توجهی دست یابند.

اهمیت این امر کشورهای جهان را بر آن داشت تا در 1975میلادی سازمان جهانی گردشگری «UNWTO» را به منظور بهبود این صنعت تشکیل دهند و اینگونه با ساماندهی فعالیت های خویش به هدف های مطلوب برسند. این نهاد به عنوان محل گفت و گوی کشورها درباره سیاست ها و تجربه های عملی آنها درباره دانش گردشگری است و نقش مرکزی و مهمی در ارتقای وضعیت تعهد و توانایی های موجود کشورهای در حال توسعه در زمینه گردشگری دارد.

این سازمان برای شعار روز جهانی گردشگری در 2016 میلادی عنوان «گردشگری برای همه و ارتقای دسترسی جهان» را انتخاب کرد. سازمان گردشگری در سال جاری میلادی اولویت های برنامه های خود را بر محور «سالمندان، معلولان و کودکان» گذاشته است تا تمامی کشورها و سازمان های متولی و مدیریت شهری در این سال امکانات، زیرساخت ها و شرایط لازم را برای آسان کردن سفر و تفریح سالمندان، کودکان و معلولان فراهم کنند، بهبود ببخشند و بکوشند تا تمامی قشرهای جامعه به یک اندازه از حق سفر کردن برخوردار شوند.

 این نهاد استفاده همگان از همه امکانات برای سفر، دیدن جاذبه ها، تعامل با دیگر اقوام و کسب دانش برای تمامی افراد یک جامعه را مهمترین دلیل برای نامگذاری این روز دانست.

برپایه گزارش سازمان جهانی گردشگری، ایران دارای رتبه 10 از جاذبه های باستانی و تاریخی است و پنجمین مقام را در دارا بودن جاذبه های طبیعی در جهان دارد. بدین شکل امید است تا مسوولان مربوطه با توجه بیش از پیش به این صنعت مهم و با تربیت نیروهای متخصص و کارآمد و با سرمایه گذاری مناسب در صنعت گردشگری سبب رونق روزافزون چرخه اقتصادی و دستیابی به رشد و توسعه شوند.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت روز جهانی جهانگردی به گفت وگو با «جعفر آهنگران» مشاور عالی هماهنگی دبیرخانه شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و مدیر گروه گردشگری دانشگاه علوم فرهنگ پرداخته است.

آهنگران درباره تاریخچه جهانگردی و انتخاب یک روز جهانی برای آن، گفت: اهمیت گردشگری سبب شد تا از ۱۹۸۰ میلادی سازمان جهانی گردشگری ۲۷ سپتامبر را روز جهانی گردشگری اعلام کند. گردشگری از جمله صنعت های نوپایی محسوب می شود که در مدت کوتاهی توانست توجه جهانیان را به خود جلب کند.

 این صنعت از سهم 10 درصدی از تولید ناخالص و اشتغال جهانی را به خود اختصاص داده است. در این میان درآمدزایی یکی از هدف های اساسی توسعه صنعت جهانگردی به شمار می رود که باید در جهت گسترش فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اقدام های لازم به عمل آید.

در عصر حاضر گردشگری به عنوان یک صنعت خدماتی تاثیرگذار در حوزه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به شمار می رود و در این میان اکوتوریسم یا طبیعت گردی، فراگیرترین نوع گردشگری بوده و از نظر جایگاه، اهمیت، نقش و کارکرد نسبت به دیگر انواع این صنعت از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین باید گفت، مشارکت مردم محلی به عنوان راهبردی پایه ای در توسعه اکوتوریسم بسیار مهم تلقی می شود.

ایران با وجود پتانسیل های فراوان و جاذبه های بی مانند گردشگری، سهم قابل انتظار خود را از این حوزه برداشت نمی کند، با این وجود پژوهش های متعددی در حوزه گردشگری و معرفی جاذبه های کشور به جهانیان صورت گرفته است.

مدیر گروه گردشگری دانشگاه علوم و فرهنگ در ارتباط با شعار روز جهانگردی در سال جاری، اظهار داشت: این شعار با عنوان «گردشگری برای همه و ارتقای دسترسی جهان» برای تمامی افراد با توجه به ناتوانی در زمینه های گوناگون همچون محدودیت های جغرافیایی، اقتصادی، جسمی و ... معنا می شود زیرا گاهی فرد نمی تواند به صورت حضوری از جاذبه های گردشگری بازدید کند اما تکنولوژی های نوین همچون رسانه های مجازی با امکانات لازم زمینه شناخت جاذبه های گردشگری را برای افرادی که از توانایی حضور در آن منطقه برخوردار نیستند، فراهم می آورد.

وی با بیان اینکه دولت تدبیر و امید به توسعه صنعت گردشگری نگاهی ویژه دارد، تصریح کرد: نگاه به رشد این صنعت در دولت یازدهم فرابخشی است. اینک با برداشته شدن تحریم ها و اجرای برجام شاهد درخواست انبوه گردشگران خارجی به منظور سفر به ایران هستیم. بدین منظور بایستی تمامی نهادها و سازمان ها با رویکرد راهبردی و با به روز کردن فناوری های لازم، صنعت گردشگری را به سطح مطلوب ملی و بین المللی برسانند.

آهنگران در ادامه افزود: صنعت گردشگری به دلیل ایجاد درآمد و اشتغال زایی سبب افزایش رونق در عرصه اقتصادی می شود. با پیشرفت وسایل حمل و نقل؛ ایجاد خدمات گردشگری و اندیشه بهره وری از آن توسعه یافته است تا جایی که به عنوان صنعتی سود آور و اشتغال زا در اقتصاد کشورها مطرح شد.

تغییر مبنای اقتصاد کشورمان از نفت به گردشگری یکی از بهترین راهکارها در عرصه رشد و پیشرفت محسوب می شود و برای دستیابی به این امر، بایستی اندیشه این تغییر در دیدگاه همه برنامه ریزان کلان کشور نهادینه شود. توسعه گردشگری، اقتصاد کشور را از حالت تک محصولی خارج می کند و ثبات اقتصادی را از درآمدهای ناشی از جذب گردشگری به همراه می آورد.

 اتکا به درآمد تک محصولی به عنوان بزرگ ترین مانع و جدی ترین چالش در توسعه اقتصادی مطرح است. این صنعت با ارایه خدماتی که به گردشگران می دهد و با هزینه هایی که آنان صرف می کنند، باعث ورود ارز به کشور و یاری بخش رونق اقتصادی می شود.

مشاور عالی هماهنگی دبیرخانه شواری هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، گفت: توسعه صنعت گردشگری باید از بخش دولتی به بخش خصوصی منتقل شود تا افزایش درآمد، رفاه عمومی و امور اجرایی از این راه شکل بگیرد. وجود تشکل های توانمند و کارآفرین در راستای توسعه صنعت گردشگری می تواند هدف های برنامه های آینده را برآورده سازد که این مهم بدون ایجاد زیر ساخت های مناسب و برنامه بلند مدت امکان پذیر نخواهد بود.

 بخش دولتی و خصوصی مکمل همدیگر هستند و ناکارآمدی یکی از آنها سبب ایجاد خسارت هایی در این عرصه خواهد شد، بنابراین باید هر یک از آنها در جایگاه خاص خود قرار بگیرند تا شاهد رشد در صنعت گردشگری باشیم. شناسایی منطقه های گردش پذیر، مکان های تاریخی، جاذبه های طبیعی و معرفی آنها در سایت های گردشگری جهانی، می تواند حرکت های مثبتی در شناساندن جاذبه های کشور در این حوزه باشد.

وی بررسی مشکلات و از میان برداشتن موانع جهانگردی را امری ضروری دانست و بیان کرد: این امر در واقع راه را برای دستیابی به هدف ها و مقصدها هموار می سازد. تبلیغات مناسب نیز در آگاهی دادن به گردشگران در زمینه های آب و هوای نواحی مورد نظر از لحاظ خوراک و پوشاک، آداب و رسوم و حمل و نقل از نقشی اساسی برخوردار است.

 ایران با تمامی جاذبه هایی که در اختیار دارد، می تواند از امکانات و آثار ارزشمند خویش، استفاده تبلیغاتی مطلوبی کند. برای نمونه تاریخ این دیار کهن، بهترین مقوله برای معرفی ایران به کشورها و ملت های گوناگون محسوب می شود.

آهنگران با اشاره به نقش تاثیرگذار رسانه ها در رشد و افزایش گردشگران یادآور شد: در دنیای کنونی نقش تلویزیون و دیگر رسانه ها آنچنان مهم شده که به طور تقریبی هیچ فعالیتی بدون استفاده از آن ها امکان پذیر نیست. رسانه ها می توانند زمینه ساز اتفاق های مهم در عرصه های مختلف اجتماعی باشند.

 مسوولان و دست اندرکاران صنعت گردشگری برای اینکه به هدف های ملی و بین المللی تعیین شده برسند، بایستی ارتباطی مناسب با رسانه ها داشته باشند. استفاده از وسایل نوین ارتباطی برای توسعه گردشگری و جذب گردشگر بهترین راهکار به منظور درآمدزایی است.

مشاور عالی هماهنگی دبیرخانه شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، توسعه بانکداری الکترونیکی را در توسعه گردشگری مجازی موثر دانست و اظهار داشت: بانکداری الکترونیک، نقش زیادی در توسعه گردشگری دارد.

 هر کشوری که بتواند فناوری اطلاعاتی و ارتباطی را تقویت کند، در عرصه های زیربنایی از جمله صنعت مهم گردشگری مجازی موفق خواهد بود و این امر وابسته به بانکداری اینترنتی و ظرفیت هایی است که این عرصه برای آن ایجاد کرده است. بنابراین بانکداری الکترونیک در کشور باید به قدری ظرفیت های سخت افزاری و نرم افزاری حرفه ای داشته باشد که تمامی فعالان گردشگری بتوانند خدمات و محصولات خود را از مسیر بسترهای بانکداری مجازی هوشمند، عرضه کنند و ایران با وجود داشتن نیروی انسانی آشنا به فناوری اطلاعات می تواند با مدیریت یکپارچه و مناسب به این مهم دست یابد.

 

خبرنگار: مریم همتی

انتشار دهنده: شهربانو جمعه

 منبع: گروه اطلاع رسانی ایرنا، سه شنبه ششم مهر 1395