پایههای محکم همکاری
همکاریهای اقتصادی
آفریقای جنوبی یکی از مشتریان جدی نفت ماست و به گفته مسئولان صنعت نفت پس از لغو تحریمهای نفتی، بار دیگر اقدام به خرید نفت از طریق واسطههایی کرده است. امضای تفاهمنامه همکاری بین پژوهشگاه صنعت نفت و پتروسا که در این سفر انجام شد، نیز بهخوبی نشان داد اصلیترین هدف آنها توسعه همکاریهای اقتصادی خصوصا همکاریهای حوزه انرژی است. البته دو کشور علاوه بر این، تصمیم گرفتند با امضای هفت سند دیگر مبنی بر تشکیل کارگروه مشترک سرمایهگذاری، همکاری در عرصههای کشاورزی، مدیریت منابع آب، همکاریهای بیمهای، تبادل اطلاعات مالی مربوط به پولشویی و برنامه همکاری در زمینه فرهنگ و هنر به توسعه روابط دوجانبه شتاب بخشند. زوما دیروز در مجموعه فرهنگی- تاریخی سعدآباد مورداستقبال رسمی حسن روحانی همتای ایرانی خود قرار گرفت و بعد از آن به بررسی راههای گسترش همکاریهای دوجانبه، منطقهای و بینالمللی تهران و پرتوریا پرداخت. امضای اسناد اقتصادی و تجاری مذکور نتیجه همین بررسیها بود و نشان داد همانطورکه روحانی تأکید میکرد دو کشور برای گسترش همکاریهای خود عزم راسخ دارند. روحانی در نشست مشترک خبری با زوما ضمن آنکه ایران و آفریقای جنوبی را دو کشور مهم در منطقه حساس خاورمیانه و قاره آفریقا دانست، گفت: «در جریان مذاکرات، راههای استحکام و تعمیق روابط دو کشور بررسی و بر بهرهگیری از همه ظرفیتهای ایران و آفریقای جنوبی در عرصه روابط اقتصادی، تجاری، علمی، فناوری و همکاریهای منطقهای و بینالمللی تأکید شد». او با اشاره به اینکه توسعه روابط بینبانکی دو کشور میتواند به گسترش روابط تهران- پرتوریا شتاب دهد، اظهار کرد: «در راستای گسترش روابط دو کشور، همکاری در زمینه صنعتی، معدن و انرژی نیز حائزاهمیت است. همچنین شرکتهای ایران و آفریقای جنوبی میتوانند متقابلا در کشورهای همدیگر فعالیتهای فنی و مهندسی داشته باشند». روحانی حملونقل را از دیگر موضوعات بررسیشده در جریان مذاکرات خود دانست و گفت: «آفریقای جنوبی میتواند مرکز اتصال ایران به بخش بزرگی از قاره آفریقا باشد و در مقابل، بنادر جنوبی ایران از طریق کریدور جنوب به شمال میتواند این کشور را به منطقه آسیای میانه، قفقاز و اروپای شرقی متصل کند». همکاری میان مراکز علمی، دانشگاهی و تحقیقاتی، توریسم، گردشگری و برقراری پرواز مستقیم بین دو کشور از دیگر موضوعات مطرحشده در جریان مذاکرات دوجانبه دو کشور بود اما طرفین مسئله تروریسم و افراطگری را نیز از یاد نبردند. به گفته روحانی روز گذشته در مورد مسائل منطقه بهخصوص یمن نیز مذاکراتی صورت گرفت و دو کشور بر این اعتقاد هستند که مذاکرات سیاسی میتواند راهحلی برای مشکلات این کشورها باشد و در این راستا مذاکرات یمنی - یمنی و نیز درپیشگرفتن راهحل سیاسی و کمک به دولت عراق میتواند مسیری برای بازگشت ثبات به یمن، سوریه و عراق باشد. بهجز نلسون ماندلا، هیچوقت رئیسجمهوری از آفریقای جنوبی به ایران سفر نکرده بود. روحانی نیز دیروز در میان سخنانش با گرامیداشت یاد او به سابقه همکاریهای دو کشور اشاره کرد. او با بیان اینکه مردم ایران در دوران مبارزه در برابر آپارتاید همواره کنار مردم آفریقای جنوبی بودند، گفت: «از آغاز تشکیل جمهوری اسلامی ایران به فرمان امام خمینی(ره) صادرات نفت به رژیم آپارتاید و همکاریهای اقتصادی ایران با این رژیم قطع شد. زمانی که فعالیت پساآپارتاید در آفریقای جنوبی آغاز شد و کنگره ملی آفریقا قدرت را در این کشور در دست گرفت، جمهوری اسلامی ایران روابط صمیمی و نزدیکی با این کشور برقرار کرد».
مذاکرات موفقیتآمیز
جاکوب زوما که مذاکرات خود با روحانی را موفقیتآمیز توصیف میکرد نیز در نشست خبری مذکور با اشاره به اینکه: «ایران جایگاه بسیار مهمی در تاریخ مبارزات مردم آفریقای جنوبی دارد»، همراهبودن یک هیأت بلندپایه اقتصادی و تجاری با خود را نشانه میل و رغبت دولت و جامعه تجاری این کشور برای تحکیم روابط اقتصادی با ایران دانست. به گفته او در این جلسات تلاش کردهاند به اهداف مشترک بپردازند و روابط دوجانبه را به یک شراکت راهبردی و ماهوی تبدیل کنند. زوما با اشاره به اینکه ساختار روابط جمهوری اسلامی ایران و آفریقای جنوبی بر پایه جلسات کمیسیون مشترکی است که از ١٩٩٥ شروع شد و همینطور گروه متشکل از وزرا که رابط دو کشور است، گفت: «این مکانیسم یا سازوکاری بود که از طریق آن بر پیشرفتهایی که در روابط دوجانبه حاصل میشد، مرور داشتیم و از طریق این مکانیسم، نحوه اجرای تصمیمات اخذشده بین دو کشور را رصد میکردیم». او همینطور به سفرهای مقامات دو کشور در ماههای اخیر اشاره و سفر معاون خود در ماههای پایانی سال قبل را مثبت ارزیابی کرد. زوما همچنین به برجام اشاره کرد و گفت: «به مردم و دولت ایران به خاطر نتیجه موفقیتآمیز مذاکرات هستهای، بهدستآمدن برجام و متعاقب آن رفع تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای و تحریمهایی که به صورت یکجانبه علیه مردم ایران وضع شده بود، تبریک میگویم. بار دیگر از طرف جنبش عدم تعهد تأکید مجدد داریم که ایران حق دارد از انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز استفاده کند». او که از روحانی دعوت کرده به آفریقای جنوبی سفر کند، در پایان ابراز اطمینان کرد که در این سفر پایههای محکمی برای گسترش روابط دو کشور بنا نهادهاند.
٨ میلیارد دلار تجارت غیرنفتی
رئیسجمهور آفریقای جنوبی بعدازظهر دیروز در اتاق بازرگانی ایران بر گسترش همکاریها تأکید کرد و از رسیدن ارزش تجارت غیرنفتی بین دو کشور به هشت میلیارد دلار تا سال ٢٠٢٠ خبر داد. او با بیان اینکه آفریقای جنوبی شریکی قابلاتکا برای ایران خواهد بود، گفت: «ما معتقد هستیم رسیدن به توافق هستهای، مردم ایران را قادر میکند که شرایط اقتصادی بهتری در آینده داشته باشند و ما اینجا هستیم که با همکاری با ایران این موضوع را محقق کنیم». رئیسجمهور آفریقای جنوبی با تأکید بر اینکه به ایران بهعنوان یک شریک استراتژیک نگاه میکنند، به مناسبات دو کشور در حوزه انرژی پرداخت و گفت: «پیش از تحریمها ایران یکی از بزرگترین تأمینکنندههای نفت خام آفریقای جنوبی بود. در آبان سال گذشته معاون من به همراه یک هیأت اقتصادی به ایران آمدند و در آن سفر سه تفاهمنامه در بخشهای معدنی، مالی و همچنین همکاری علیه پولشویی امضا شد». او با اشاره به این موضوع که در ١٠ سال گذشته به دلیل مشکلات بانکی، سطح روابط تجاری کاهش پیدا کرده بود، گفت در جلسه با روحانی توافق کرده است تجارت غیرنفتی بین دو کشور را تا سال ٢٠٢٠ به هشت میلیارد دلار برسانند.