فرصت های تجاری جدید ایران و ایتالیا در پساتحریم
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی اگزیم نیوز، ایران و ایتالیا از قدیمیترین تمدنهای بشری هستند و همواره بهعنوان دو مهد فرهنگ و تمدن در دو منطقه خاورمیانه و مدیترانه، سهم بسزایی در ارتقای سطح اقتصادی و فرهنگی جوامع پیرامونی خود داشتهاند.
این روزها را باید بازگشت دوران طلائی روابط ایران و ایتالیا نامید و عزم مقام های دو کشور برای توسعه روابط نشان از اهمیت این روابط دارد و در این مسیر پس از سفر زمستانی دکتر حسن روحانی رئیس جمهوری به ایتالیا و انعقاد چندین تفاهم نامه و قرارداد با این کشور این هفته تهران میزبان نخست وزیر ایتالیا به عنوان عالی ترین مقام اجرائی این کشور است.
مانتو رنتز نخست وزیر ایتالیا روزهای ٢٤ و ٢٥ فروردین ماه امسال به ایران سفر خواهد کرد تا فصل جدیدی از روابط دو کشور را به ویژه در بخش های اقتصاد و صنعت رقم بزند، روابطی که می تواند سطح مبادلات را میان جمهوری اسلامی ایران و ایتالیا بطور قبل ملاحظه ای افزایش دهد.
در دیدار رئیس جمهوری کشورمان از ایتالیا ، دو طرف توافقهایی به ارزش ١٧ میلیارد یورو (١٨ میلیارد دلار) امضا کردند و ایتالیا که پیش از تحریم های بین المللی، بزرگترین شریک ایران در اتحادیه اروپا بود بزودی جایگاه خود را بازیافته و تحکیم خواهد کرد.
ایتالیا از کشورهای وفادار به روابط با تهران به شمار می آید؛ به این معنی که نه تنها در دوران پیش از تحریم بلکه در حین اعمال تحریم ها نیز ثبات نسبی روابط دو کشور حفظ شده است؛ در میان کشورهای اروپایی نخستین شریک تجاری ایران پیش از تحریم کشور ایتالیا بود و در حال حاضر با لغو تحریم ها روابط دو کشور در حال بازسازی است.
می توان گفت کشور ایتالیا در صنایع نفت،گاز،پالایش و پتروشیمی ، کشاورزی و خوراک دام و طیور همچنین صنعت پوشاک و نساجی، انرژی های نو، باد و زمین گرمایی و خورشیدی، مرمت وساخت ابنیه، هتل های زنجیره ای و فروشگاه قابلیت همکاری دارند.
میزان واردات ایتالیا در سال 2014 معادل 471 میلیارد و 659 میلیون دلار بود که از این بازار فقط حدود 466 میلیون دلار نصیب ایران شد؛ این در حالی است که در بسیاری از گروه های کالایی مورد تقاضای بازار ایتالیا، ایران با توجه به پتانسیلهای موجود توان ورود موثر به این بازارها را دارد.
نخست وزیر ایتالیا و هیأتی 120 نفره در تهران
محمد مهدی رئیس زاده نایب رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و ایتالیا در گفتگو با خبرنگار اگزیم نیوز با تاکید بر اهمیت روابط دو کشور و لزوم توسعه آن اظهارکرد: بر اساس اعلام مقام های مسئول قرار است هئیتی 120 نفره نخست وزیر ایتالیا را در سفر به تهران همراهی کنند.
وی افزود: در جریان این سفر فعالان اقتصادی و تجاری دو کشور مذاکره ها و رایزنی های گسترده ای خواهند داشت و دیدار های مهمی را با بخش خصوصی کشورمان خواهند داشت.
رئیس زاده ادامه داد: بخش های بانک و بیمه ایتالیا نیز در سفر به تهران زمینه های توسعه همکاری ها را بررسی می کنند و انتظار می رود این دیدار ها منجر به نتایج مطلوبی شود.
اعلام آمادگی ایتالیا برای سرمایه گذاری در ایران
در این میان و در آستانه سفر نخست وزیر ایتالیا به ایران سفیر ایتالیا در تهران در دیدار با معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس سازمان توسعه تجارت ایران از آمادگی چند شرکت بزرگ ایتالیایی برای سرمایه گذاری در بخش های زیرساختی ایران خبر داد.
مائورو کنچاتوری، سفیر ایتالیا در تهران، در دیدار با ولی الله افخمیراد، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: ۲۴ فروردین ماه هیئتی اقتصادی از این شرکتها راهی ایران خواهد شد تا قراردادهای نهایی را با طرف های ایرانی در پروژه های مختلف به امضا برسانند.
وی افزود: ما با این کار خود به دنیا یک پیام روشن میدهیم که وارد مرحله اجرایی در همکاریهای مشترک اقتصادی با ایران رسیدهایم، در همین راستا نمایندگان شرکتهای بیمه و بانک ایتالیا نیز در این سفر حضور دارند و تمام کسانی که هیئت ایتالیایی را تشکیل میدهند به پروژه های موجود در ایران اشراف کامل دارند.
مائورو کنچاتوری در ادامه با اشاره به مذاکرت و گفتگوها در یک سال گذشته میان مسئولان عالی دو کشور در راستای گسترش همکاریهای اقتصادی تصریح کرد: زمان اجرا فرا رسیده است و ما بی صبرانه منتظر شروع کار با طرفهای ایرانی هستیم.
ولی الله افخمی راد، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در این دیدار با ابراز خرسندی از حرکت های رو به جلو فعالان اقتصادی دو کشور برای شروع اقدامهای اجرایی، گفت: سازمان توسعه تجارت به عنوان تسریعکننده امر تجارت در ایران، از هیچ کمکی در راستای گسترش روابط اقتصادی با ایتالیا دریغ نخواهد کرد.
وی عنوان کرد: زمان اجرا فرا رسیده است و ما نیز در دیدارهای مختلف بر این نکته تاکید داریم که باید از معرفی شرکت ها و توانمندی ها و در نهایت امضا تفاهمنامه ها فاصله گرفت و وارد مرحله اجرا و عمل به قراردادها شد.
افخمی راد تصریح کرد: اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران نیز میتواند نقش خوبی برای تحقق این امر و برقراری ارتباط میان شرکتهای ایرانی و ایتالیایی در زمان حضور طرف مقابل در ایران برعهده بگیرد.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: دولت ایران خواهان فعالیت بیش از پیش بخش خصوصی در ساخت و آبادانی کشور است و از این رو سازمان توسعه تجارت از شرکت های ایرانی که در این مسیر قدم میگذارند، حمایت های لازم را خواهد کرد.
از سوی دیگر احمد پورفلاح رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و ایتالیا در به خبرنگار اگزیم نیوز گفت: تا پیش از وضع تحریم ها ایتالیا اولین شریک تجاری ایران محسوب می شد و گردش تجاری بین دو کشور رقمی بالغ بر 7 میلیارد یورو بوده است که در دوران تحریم این رقم به 1.2 میلیارد یورو کاهش یافت.
وی افزود: تجارت مشترک ایران و ایتالیا بیشتربر واردات نفت از ایران تمرکز داشته است؛ ایتالیا تنها شریک تجاری ایران در اروپا بوده که بیش از فروش کالا و خدمات، خریدار کالا و خدمات ایرانی بوده است و لذا تراز تجاری ما با آنها همواره رقم مثبتی را به ثبت رسانده است.
پورفلاح در ادامه گفت: پالایشگاه ها و صنایع نفت و فرآورده نفتی در ایتالیا با فرمولاسیون نفت ایران تطبیق دارد و این کشور نمی تواند نفت خود را از کشور دیگری بخرد؛ لذا بازگشت ایتالیا به بازار فروش نفت ایران حتمی خواهد بود.
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و ایتالیا همچنین گفت: یکی دیگر از اهمیت های تجاری ایتالیا برای ما تجهیزات زیرساختی وارداتی از این کشور می باشد؛ ایتالیا با فروش تجهیزات صنایع فولاد، سیمان، نفت و پتروشیمی، نساجی، لوازم خانگی و بسیاری بخش های دیگر به کشور ما، همواره نقش مهمی در چرخه تولید و اقتصاد ایران داشته است.
پورفلاح در پایان افزود: در همین دوران کوتاه بعد از توافقات بین المللی، تا به حال 750 نفر در قالب هیئت های تجاری ایتالیایی به ایران سفر کرده اند که این موضوع حاکی از اهمیت تجاری متقابل دو کشور برای یکدیگر است.
وی همچنین با ابراز امیدواری از احیای روابط اقتصادی و تجاری ایران و ایتالیا مانند گذشته، چشم انداز مثبتی برای آینده اقتصاد ایران در دوران جدید پیش بینی کرد.
بر اساس آمارهای موجود، عمده وارداتی که ایتالیا از بازارهای خارجی دارد به ترتیب ارزش دلاری شامل سوخت های معدنی و محصولات پالایشگاهی، صنایع شیمیایی، ماشین آلات مکانیکی و برقی (تجهیزات و قطعات)، فلزات و مصنوعات فلزی، وسایل نقلیه و قطعات، محصولات با منشأ گیاهی و حیوانی، صنایع نساجی، صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی، صنایع غذایی، کاغذ و مقوا و اشیاء ساخته شده از آنها، چرم و پوست، صنایع ساختمانی، چوب و اشیای ساخته شده از آن، فرآوردههای آرایشی و بهداشتی و سایر صنایعی است که در ابعاد خردتر به این کشور وارد میشود.
با این حال بر اساس گزارش نقشه راه تجارت ایتالیا که توسط سازمان توسعه تجارت تهیه شده می توان گفت سوخت های معدنی، رآکتورهای هسته ای، وسایل نقلیه زمینی، ماشین آلات و دستگاه های برقی، محصولات دارویی، مواد پالستیکی چدن، آهن و فولاد مهمترین اقلام صادراتی این کشور را تشکیل میدهند.
کشور های روسیه، جمهوری آذربایجان و لیبی رتبه های اول تا سوم صادرکننده های سوخت را در بازار ایتالیا در اختیار دارند و این در حالی است که کشور ما با این که دومین دارنده منابع گازی و از صادرکنندگان بزرگ نفت جهان است هیچ گونه نقشی در این بازار ندارد هرچند که به تازگی کشورمان صادرات نفت خام و دیگر فراورده های نفتی و محصولات پتروشیمی را به ایتالیا از سر گرفته است و امید می رود سال 95 رشد صادرات در این بخش افزایش یابد.
صادرات 14.8 میلیون دلار قطعات و ماشین آلات مکانیکی و برقی به ایتالیا
سومین بازار پر کشش صادراتی ایتالیا با حجم واردات 74 میلیارد و 942 میلیون دلار در سال 2014 بازار ماشین آلات مکانیکی برقی تجهیزات و قطعات آن است که کشورهای آلمان، چین و هلند به ترتیب با 10.6 میلیارد، 5.9 میلیارد و 3.5 میلیارد دلار رتبههای اول تا سوم صادر کننده به ایتالیا را در اختیار دارند.
در این بین ایران نیز با صادرات 14.8 میلیون دلاری که عمدتا شامل بازوهای انتقال نیرو، آبگرم کن های گازی و سایر اقلام قطعات میشود، سهمی 0.02 درصدی از این بازار دارد که با توجه به حضور ایران در این بازار و ظرفیت های تولیدات صنعتی می توان انتظار توسعه صادرات در این بازار را داشت
.
سهم 0.6 درصدی ایران در صادرات فلزات و مصنوعات فلزی به ایتالیا
آمار سال 2014 نشان می دهد که ایران با 281 میلیون دلار صادرات فلزات و مصنوعات فلزی تا حدود 0.6 درصد سهم از این بازار را در اختیار دارد که عمدتا شامل 22 میلیون دلار محصولات تخت نورد شده، 35 میلیون دلار پروفیل از آهن یا فولاد غیر ممزوج و 76 میلیون دلار سایر میله ها از آهن یا فولاد غیر ممزوج است.
این در حالی است که سه محصول آهن و فولاد، مس و مصنوعات و آلمینیوم مهمترین اقلام این گروه کالایی است که ایتالیا وارد میکند و کشورهای آلمان، فرانسه، چین و اوکراین بیشترین حجم این بازار را در اختیار دارند.
جایگاه ایران در بازار وسایل نقلیه و قطعات آن
با آن که کشورهای صاحب صنعت حمل و نقل فاتح بازار وسایل نقلیه هستند اما ایران هم سهم اندک خود را در این بازار دارد. آلمان، فرانسه و اسپانیا در بحث صادرات وسایل حمل و نقیله زمینی و قطعات مربوط به آن با مجموع 36 میلیارد و 19 میلیون دلار در صدر صادرکنندگان این گروه کالایی به ایتالیا هستند. از طرفی نیز آمریکا، انگلستان و فرانسه نیز با مجموع دو میلیارد و 391 میلیون دلار در صدر صادرکنندگان وسایل نقلیه هوایی به ایتالیا جای دارند.
در این بین ایران با صادرات 7.7 میلیون دلار قطعات و متفرعات چرخها فقط 0.02 درصد از این بازار را از آن خود کرده است.
صادرات بادام، احشاء خوراکی و زعفران ایرانی به ایتالیا
گوشت و احشاء خوراکی، شیر و محصولات لبنی، ماهی ها و غلات عمده اقلامی است که ایتالیا در گروه کالایی محصولات با منشأ گیاهی و حیوانی وارد میکند. واردات این گروه کالایی در سال 2014 در مجموع برای این کشور 34 میلیارد و 419 میلیون دلار خرج داشته که عمده تامین کنندگان این محصولات آلمان، هلند، فرانسه، استرالیا، اسپانیا، کانادا، مجارستان و دانمارک بودهاند.
سهم ایران از بازار صادرات این گروه کالایی حدود 0.07 درصد معادل 23 میلیون دلار است که عمده کالاهای صادراتی را بادام با 8.5 میلیون دلار، زعفران با 6.6 میلیون دلار و احشاء خوراکی با شش میلیون دلار تشکیل میدهند. این در حالی است که پتانسیل های کشورمان در این گروه کالایی از جمله در حوزه صادرات آبزیان و محصولات باغی می تواند در صورت بازاریابی مناسب جایگاه مناسبی در این بازار کسب کند.
صادرات 12.8 میلیون دلار فرش ایرانی
34 میلیارد دلار واردات کالای نساجی توسط ایتالیا، این گروه کالا را در جایگاه هفتم گروه های وارداتی این کشور قرار داده است در حالی که مهمترین اقلام این گروه را لباس کشباف، لباس غیر کشباف، کفش، رشتههای سنتیک، پشم و موی نرم تشکیل میدهند.
چین، اسپانیا، رومانی، آلمان، چکسلواکی، فرانسه، بنگلادش، هلند و استرالیا عمده تامین کنندگان این محصولات برای ایتالیا هستند.
اما سهم ایران از این بازار بزرگ محصولات نساجی در ساال 2014 نزدیک به 0.05 درصد معادل 17.8 میلیون دلار بوده که عمده اقلام آن را فرش و سایر کفپوشها از مواد نساجی منگوله باف نشده با 12.8 میلیون دلار و پشم و موی نرم با 2.1 میلیون دلار تشکیل میدهند.
محصولات ایرانی در بازار صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی ایتالیا
33 میلیارد و 527 میلیون دلار، رقمی است که صرف واردات صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی در ایتالیا میشود و عمده تامین کننده های این اجناس کشورهای آلمان، سوئد، بلژیک، هلند و چین هستند.
ایران نیز از بازار پر خرج صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی ایتالیا هر چند ناچیز اما بی نصیب نبوده است. بر اساس گزارش نقشه راه تجارت ایران ایتالیا، در سال 2014 تجار ایرانی یک میلیون دلار مانیتور علائم حیاتی ساخت ایران را به ایتالیا صادر کردهاند.
صادرات پوست سبک به ایتالیا
ایتالیا در حالی به عنوان یکی از کشور های برندساز در حوزه پوشاک، کیف و کفش چرم مطرح می شود که این محصول را نیز با رقمی معادل 8.7 میلیارد دلار در سبد واردات خود دارد. تجار ایرانی با مجموع صادرات 48 میلیون دلار از انواع چرم و پوست، سهمی نیم درصدی را برای کشورمان در این بازار رقم زدهاند. عمده اقلام صادراتی این گروه کالا از ایران به ایتالیا 7.8 میلیون دلار چرم و پوست دباغی شده و 32 میلیون دلار پوست خام از جنس گوسفند و بره است. این در حالی است که فرانسه و برزیل عمده ترین صادرکنندگان پوست خام و چرم به این کشور هستند.
مرمر ایرانی در ساختمانهای ایتالیایی
گروه کالایی صنایع ساختمانی در سبد وارداتی ایتالیا وسعتی 5.6 میلیون دلاری دارد که عمدتا متشکل از اقلامی ماننده شیشه و مصنوعات، نمک و گوگرد، مصنوعات از سنگ و گچ و سیمان و محصولات سرامیک است که در تمامی موارد آلمان بزرگ ترین وارد کننده این محصولات به شمار میرود، در حالی که فرانسه، ترکیه، آمریکا، چین و اسپانیا نیز در رده های بعدی قرار دارند. ایران نیز در این بازار سهمی 0.08 درصدی معادل 4.7 میلیون دلار داشته است که چهار میلیون دلار از این مقدار مربوط به صادرات سنگ مرمر ایرانی میشود.
اکنون و با توجه به آمارهای مورد اشاره باید گفت که ظرفیت های بسیاری برای توسعه روابط وجود دارد و افزون بر دولتها اکنون بخش خصوصی توانمند ایران و ایتالیا بازیگر اصلی توسعه روابط اقتصادی ، تجاری و صنعتی خواهند بود و این امر می تواند حجم مبادلات دو کشور را افزایش داده و به شرکائی راهبردی در آینده تبدیل کند.