"پیروزی ولاشويلي در گرجستان و پیامدهای درونی و بیرونی آن"

"گئورگی مارگ ولاشویلی"، رئیسجمهور منتخب گرجستان در سن ۴۴ سالگی پیروزی خود در انتخابات ریاستجمهوری گرجستان را جشن گرفت، شبکه تلویزیونی یورونیوز در گزارشی به سابقه سیاسی این فرد پرداخت و نوشت: مارگ ولاشویلی استاد سابق فلسفه و نامزد مورد حمایت ایوانیشویلی، نخستوزیر گرجستان، پیشتر تجربه سیاسی چندانی نداشته و مردم شناخت خوبی از او نداشتند اما حمایت نخستوزیر گرجستان از وی تاثیر زیادی بر پیروزی او با کسب ۶۳ درصدي آرا داشت. در این بین با توجه به اهمیت این انتخابات در آینده گرجستان و منطقه موسسه ايراس گفتگویی با جناب آقاي دكتر افشار سليماني، کارشناس مسائل قفقاز تنظيم نموده است كه در ادامه از نظر ميگذرد.
به نظر شما دلایل اصلی پیروزی ائتلاف رویای گرجستان در انتخابات این کشور کدامند؟
در واقع این پیروزی را باید در امتداد پیروزی حزب رویای گرجی در انتخابات پارلمانی این کشور که در اکتبر۲۰۱۲ برگزار شد تلقی نمود. چرا که انتخابات پارلمانی فرصت بیشتری به دولت برآمده از رویای گرجی به رهبری بیدزینا ایوانیشویلی داد تا بتواند در جهت تضعیف میخاییل ساکاشویلی، رییس جمهور و رهبر حزب جنبش متحد گرجستان حرکت کند. و از دیگر سو از امکاناتی برای تقویت و تثبیت موقعیت خود بهرهبرداری نماید. از دلایل دیگر این پیروزی میتوان به نقش پول در ورای پرده سیاست در گرجستان اشاره کرد چرا كه ایوانیشویلی میلیاردر گرجی که در مقام نخستوزیر نیز ایفای نقش میکند توانست با پیوند قدرت اقتصادی و سیاسی در راستای برتری تیم خود گام بردارد.مزید بر عوامل درونداد مذکور از حیث عوامل برونداد باید به نقش کاخ کرملین در پیروزی نامزد رويايي گرجی اشاره کرد. مسکو از یک سو علیه ساکاشویلی تحرکات خود را بهویژه از اوت ۲۰۰۸ و تهاجم نظامی به تفلیس افزایش داد از سوی دیگر مقابل چراغ سبزهای ایوانیشویلی چراغ زردهایی روشن نمود و با حمایتهای تلویحی خود و عدم تخریب او این فرصت را در اختیار تیم رویای گرجی قرارداد.
مهمترین پیامدهای پیروزی ائتلاف رویای گرجستان در سطح درونی و داخلی این کشور چه میتواند باشد؟
با دقت در رفتارهای نخستوزیر برآمده از رویای گرجی در طول یکسال اخیر میتوان دریافت که رییسجمهور کم تجربه و کم قدرت مورد حمایت ایوانیشویلی در راستای تضعیف بیشتر تیم ساکاشویلی تحرکات خود را افزایش خواهد داد. در صورتی که ایوانیشویلی به عهد خود مبنی بر کنار رفتن از نخست وزیری جامه عمل بپوشاند میتوان انتظار داشت که فردی مجرب از سوی او و حزبش جایگزین وی گردد. از آنجا که از این پس رییس جمهور سمتی تشریفاتی خواهد بود و با اصلاح قانون اساسی قدرت و حیطه اختیارات نخستوزیر افزایش یافته بهنظر میرسد که فردی که در این مسند خواهد نشست باید از توان مدیریتی لازم بهمنظور اداره کشور برخوردار باشد در غیر این صورت میتواند منجر به نارضایتی مردم گرجستان و کاهش محبوبیت رویای گرجی گردد. بهویژه آنکه وعدههای زیادی به مردم داده شده و ساکاشویلی و یارانش مورد انتقاد شدید قرار گرفتهاند و حتی برخی از وزرای او تحت پیگرد قانونی قرار گرفتهاند و سخن از تعقیب قضایی شخص ساکاشویلی هم از سوی ایوانیشویلی رفته است. در صورت عملکرد ضعیف دولت حاکم مردم برآیند کار آنها را با دوره ساکاشویلی مقایسه خواهند کرد و استنتاجی قیاسی خواهند نمود که در این صورت میتواند به سود جنبش متحد خاتمه یابد.در عرصه خارجی دولت جدید درصدد برقراری توازن نسبی در سیاست خارجی خواهد بود و به موازات پیگیری همگرایی با غرب در جهت بهبود مناسبات با روسیه نیز خواهد بود. هر چند که افکار عمومی گرجستان نگاه مثبتی به روسیه ندارند اما به دلیل مشکلات اقتصادی در برابر سیاست تلطیف روابط با این کشور مقاومتی نشان نخواهند داد. بدیهی است مسکو از فرصت مشغولیت امریکا و غرب در خاورمیانه به ویژه سوریه، ایران و موصوع فلسطین در راستای تقویت موقعیت خود در قفقاز استفاده خواهد کرد و با توجه به اشغال آبخازیا و اوستیای جنوبی توسط ارتش روسیه مقاومت جدی برای عضویت گرجستان در ناتو خواهد نمود.
در این حال مهمترین پیامدهای منطقهای و بینالمللی پیروزی حزب رویاي گرجستان چه خواهد بود؟
اجتناب از همه جانبه شدن مناسبات گرجستان با امریکا و غرب و نهادهای بینالمللی وابسته به آنها، تاخیر در عضویت گرجستان در ناتو، افزایش حمایت روسیه از ارمنستان به واسطه گرجستان، تاثیرگذاری بیشتر بر آذربایجان و چالش با امریکا و ترکیه در قفقاز و استمرار وضع موجود در مناطق اشغالی گرجستان میتواند از پیامدهای مهم منطقهای و بینالمللی و یک دست شدن حاکمیت در این کشور باشد. بهبود روابط با روسها چه تاثیری در حل مشکل تمامیت ارضی گرجستان و دو جمهوری آبخازای و اوستیای جنوبی دارد؟
بعید بهنظر میرسد روابط تفلیس -مسکو به معنی اخص کلمه بهبود یابد. به هرحال روسیه دو منطقه گرجستان را اشغال نموده و بهرغم اینکه دو منطقه مورد نظر با حمایتهای همه جانبه مسکو اعلام استقلال نمودهاند اما از سوی اکثریت قاطع واحدهای سیاسی نظام بینالملل مورد شناسایی واقع نشدهاند لذا رویکردهای خارجی و افکار عمومی گرجستان سبب خواهد شد روابط روسیه و گرجستان بهبودی کامل نیابد و زخمی که کرملین بر پیکر گرجستان وارد نموده همواره از دید کشورها و مردم پنهان نخواهد ماند و فراموش نخواهد شد. دولت ساکاشویلی خواستار نزدیک شدن هر چه بیشتر با اتحادیه اروپا و امریکا بود. اما هنوز نیز این امر مطرح است که ائتلاف جدید تا چه میزان پیگیر پیوستن به اتحادیه اروپا باشد. ضمن اینکه باید در نظر داشت که روسها هم خیلی مخالف پیوستن گرجستان به اتحادیه اروپا نیستند و بیشتر مخالف ناتو هستند. در زمان ریاستجمهوری ساکاشویلی، گرجستان در «شورای اروپا» پذیرفته شد و با پیمان ناتو همکاریهای نظامی برقرار کرد. در این حال اكنون پیوستن به اتحادیه اروپا تا چه حدی مورد نظر خواهد بود؟
مجموعه شرایط داخلی و خارجی گرجستان بیانگر این است که گرجستان راه درازی برای پیوستن به اتحادیه اروپا و مسیر طولانیتری برای پیوستن به ناتو پیش رو دارد. تحولات در قفقاز، آسیای مرکزی و کشورهای اسلاو زمانی پیچیدهتر خواهد شد که بحران در خاورمیانه به نفع آمریکا و غربیها فروکش کند و آبستن بودن این منطقه برای وقوع تحولات غیرقابل پیشبینی تحولات چین و چالشهای پیش روی غرب سبب فرسایشی شدن بحران در قفقاز و مناطق پیرامونی روسیه خواهد شد. به این عوامل باید چالشهای درون فدراسیون روسیه به ویژه مناطق مسلمان نشین این کشور و اختلافات مسکو با غرب را نیز اضافه نمود. میخاییل ساکاشویلی، رئیسجمهور کنونی گرجستان از نامزد دیگری به نام "داویت باکرادزه" حمایت میکرد، نامزدی که نتوانست بیش از ۲۰ درصد رای بیاورد. آيا اين به مثابه كاهش نفوذ امريكا و ناتو در گرجستان است؟
موضوعی که در تحلیلهای ایرانی پیرامون تحولات یکسال اخیر گرجستان به آن اشاره نمیشود تا حد قابل توجهی نهادینه شدن دموکراسی در این کشور است. در کارنامه میخاییل ساکاشویلی، رهبر انقلاب رز یا مخملی بهرغم انتقادهایی که از او در مورد رویکردهای سیاست داخلی و خارجی و همینطور عملکرد او میشود نکات مثبت فراوانی هم وجود دارد. نباید فراموش کرد که رویای گرجی در شرایطی پیروز انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری گردید که مجری انتخابات دولت ساکاشویلی بود و احترام به دموکراسی و عدم دخالت در فرایند برگزاری انتخابات به نفع حزب حاکم یکی از موارد مهم و ارزشمند این دولت است. اگر مقایسه کنیم با آنچه که در سایر کشورهای منطقه و جهان در حین برگزاری انتخابات صورت میگیرد اهمیت این موضوع بیشتر روشن خواهد شد. با تلاشهای ساکاشویلی بود که گرجستان از مخمسه دموکراسیهای هدایت شده رهایی یافت و رویدادهای مشابه آنچه که فرضا در روسیه روی میدهد جلوگیری شد. امثال ایوانیشویلی هم باید قدر این نعمت عظیم را بدانند.
با توجه به مجموعه تحولات گرجستان از جهات داخلی و خارجی و موقعیت ژئوپولیتیک و ژئواکونومیک این کشور و رویکردهای بازیگران سیستم بینالملل و نگاه بلندمدت آنها به آینده منطقه و سیال بودن تحولات نمیتوان عدم پیروزی یک نامزد را به مثابه کنار گذاشته شدن یک حزب سیاسی و یک تفکر تلقی نمود. بازیگران سیستمی نظام بینالملل به منافع دراز مدت میاندیشند. نباید فراموش کرد که شوروی بازیگر اصلی نظام بینالملل در دوره دو قطبی و جنگ سرد بود اما فروپاشید و روسیه امروزی که میراث خوار شوروی است دیگر بازیگر جهانی به معنی دوران جنگ سرد که رهبر بلوک شرق در برابر بلوک غرب بود، نیست.
منبع: ایراس
+ نوشته شده در چهارشنبه هشتم آبان ۱۳۹۲ ساعت 19:13 توسط احمدعلی بوستان سعدی
|